W teorii zabawa z dziećmi powinna być najłatwiejszą rzeczą na świecie. W końcu nie ma żadnych zasad. Nie ma żadnego scenariusza do naśladowania. Nie wiesz, co robić? Po prostu wszystko wymyśl. W rzeczywistości wymyślanie wszystkiego jest w pewnym sensie celem.
A jednak, gdy tylko mój siostrzeniec wyjmuje klocki Lego, układanki lub figurki , zamieniam się w niezręczną nieudolną małpę. Jak sprawić, by zabawkowy samolot latał? No dobrze, latał ale dokąd? I czy muszę wydawać jakieś odgłosy latania? A może lepiej obejrzymy jakiś film?
Dorośli zawsze mają samoświadomość na temat własnej zabawy ale dla dzieci zabawa jest wrodzona – to instynkt, ewolucyjne zachowanie – a granica między zabawą a rzeczywistością nie istnieje. Kiedy dziecko jest smokiem, jest smokiem. Kiedy ty jesteś smokiem to udajesz i to udawanie przychodzi niektórym bardziej naturalnie niż innym.
Porady dla osób, które nie wiedzą, jak wchodzić w interakcje z dziećmi
Im więcej nad czymś pracujesz, tym lepsza staje się twoja umiejętność czytania lub pisania i dla dobra następnego pokolenia powinieneś popracować nad umiejętnością zabawiania. Zabawa ma kluczowe znaczenie dla rozwoju emocjonalnego, poznawczego i społecznego – jej znaczenie dla dzieci zostało porównane do snu i odżywiania. W rzeczywistości zabawa w dzieciństwie jest tak niezbędna dla zdrowej, dobrze przystosowanej dorosłości, że Organizacja Narodów Zjednoczonych uznaje ją za podstawowe prawo człowieka.
Kiedy coś jest tak kluczowe dla dzieci , prawdopodobnie będziesz chciał brać w tym udział. Ale co ma zrobić zdezorientowana ciocia – lub wujek, opiekunka do dziecka, przyjaciel, a nawet rodzic?
Zabawa z dziećmi w wieku 0-1
Noworodki są w stanie lepiej przetwarzać twarze niż jakiekolwiek inne zabawki lub przedmioty i od momentu pojawienia się na świecie są nimi zauroczone. W wieku zaledwie kilku dni dziecko może rozróżnić trzy wyrazy twarzy – szczęśliwy, smutny i zaskoczony – a pociąg do twarzy rośnie od tego momentu.
Dlatego w pierwszym roku życia wybieraj książeczki do opowiadania historii, które zawierają rysunki postaci w zbliżeniu, lub miej do dyspozycji album ze zdjęciami członków rodziny. A co najważniejsze, spędzaj dużo czasu twarzą w twarz z dzieckiem, robiąc jak najwięcej głupich min. Nie wiesz od czego zacząć? Bądź naśladowcą, uśmiechając się lub otwierając usta, gdy dziecko to robi.
Kolejne wbudowane narzędzie? Twój głos. Samo słyszenie go jest nie tylko fascynujące dla niemowląt; pomaga również położyć podwaliny pod umiejętności językowe. Jest to szczególnie ważne, jeśli używasz mowy dziecka – śpiewnego, wysokiego tonu – który, jak udowodniono naukowo, angażuje umysł niemowlęcia bardziej niż normalna mowa dorosłych. Posiadanie planu gry może sprawić, że będzie to mniej kłopotliwe. Rozważ wyjaśnienie fabuły czytanej książki lub oprowadzenie dziecka po, powiedzmy kuchni lub po prostu spróbuj werbalizować cokolwiek robisz w danej chwili.
Opowiadanie o wydarzeniach w domu, niezależnie od tego, czy chodzi o ubieranie się, czy karmienie dziecka, pomaga dziecku się rozwinąć. I choć może to nie być rodzaj rozmowy, do której jesteś przyzwyczajony, ważne jest, aby myśleć o tym procesie właśnie jako o rozmowie. Jeśli dziecko grucha w środku twojego monologu o zmywarce, zareaguj słowami: “Och, podoba ci się ta maszyna która lubi się zapychać i psuć, prawda?”. A gdy dziecko zacznie używać słów, rozwijaj je. Jeśli wskaże na ulicę i powie “Autobus”, powiesz: “Zgadza się, czerwony autobus”.
Kiedy śpiewasz lub recytujesz rymowanki, postaraj się wpleść w nie zabawę palcami – to czas na przeszukanie zakamarków mózgu w celu przypomnienia sobie ruchów. Połączenie elementu wizualnego ze słuchowym sprawia, że doświadczenie jest wielozmysłowe, a co za tym idzie, bardziej wciągające dla odbiorców. Wreszcie, dorzuć wiele pocałunków w nos, nosków na brzuchu i innych fizycznych dotknięć, które pomogą zbudować fundament miłości i zaufania, co tylko ułatwi zabawę w przyszłości.
Zabawa z dziećmi w wieku 1-3 lat
Jednym z największych błędów popełnianych przez dorosłych podczas zabawy jest po prostu to, że za bardzo się starają. Próbujemy poradzić sobie z tym tak, jak radzimy sobie z pracą lub listą rzeczy do zrobienia – z planem. Ale ważne jest, aby cofnąć się o krok i pamiętać: jesteś teraz w biurze dziecka.
Zabawa to proces, który pochodzi od dziecka. Najlepszą rzeczą, jaką możemy zrobić, to patrzeć i słuchać na poziomie dziecka i czekać na zaproszenie do jego świata. Podążać za jego werbalnymi i niewerbalnymi wskazówkami.
Pomyśl o swojej roli jako o kierowniku sceny. Twoim najważniejszym zadaniem jest stworzenie bezpiecznego, bogatego środowiska z mnóstwem rekwizytów, które dzieci mogą odkrywać i którymi mogą manipulować – zwykłe przedmioty gospodarstwa domowego będą tu idealne. Zwykłe odsunięcie kanapy od ściany tworzy przestrzeń, która może stać się jaskinią niedźwiedzia lub tajnym miastem. Możesz też spróbować wysypać suchy makaron na podłogę w salonie, by zobaczyć, jaką wyobraźnię to rozbudzi.
Jeśli zauważyłeś, że dziecko przylgnęło do określonego schematu lub wzorca zachowań w trakcie zabawy, zapewnij przedmioty, które zaspokoją ten konkretny apetyt. Na przykład, czy ostatnio włożyło ciasteczko do odtwarzacza DVD? Jest to typowe schematyczne zachowanie w którym dziecko staje się bardzo zainteresowane umieszczaniem rzeczy w innych rzeczach. W takim przypadku należy wyciągnąć wiaderka z piaskiem z ostatnich wakacji na plaży lub miarki z kuchni. Innym przykładem jest schemat łączenia, w którym dzieci są zafascynowane składaniem lub rozkładaniem rzeczy na części. Taśma klejąca i wstążki lub cokolwiek, co może związać ze sobą dwa przedmioty, są tutaj magiczne.
Jeśli zostaniesz zaproszony do zabawy, ale nie jesteś pewien, jak się zaangażować, spróbuj odzwierciedlić dziecko. Podczas gdy maluchy mogą wydawać się nie zwracać uwagi na innych, w rzeczywistości uważnie monitorują – i uczą się – tego, co dzieje się wokół nich.
Zabawa z dziećmi w wieku 3-5 lat
Podczas gdy wielu dorosłych koncentruje się na gotowości szkolnej dzieci w tym wieku, zabawa dla samej zabawy jest nadal najważniejsza. Nie wszystko musi polegać na opanowaniu alfabetu lub doskonaleniu umiejętności matematycznych. Jeśli na przykład grasz w grę , unikaj przyjmowania nauczycielskiego sposobu myślenia.
“Dziecko to wyczuje i zabawa stanie się mniej przyjemna” – mówi psycholog Peter Gray, profesor w Boston College. Nauka nadal będzie się pojawiać – na przykład w grze musisz policzyć liczbę pól, które możesz przesunąć na planszy – ale niech to będzie wyglądać przypadkowo.
Nie bój się angażować w mniej akademickie zabawy, takie jak zabawy fizyczne lub szarpaniny, które budują inteligencję emocjonalną. Jeśli nie masz pewności, od czego zacząć, spróbuj położyć się na plecach, położyć dziecko na swoich stopach i podnosić nogi w górę i w dół. Pamiętaj, aby zwracać uwagę na werbalne i niewerbalne sygnały, że dziecku nie podoba się już to ćwiczenie.
Zabawa powinna obejmować wiele negocjacji – kto może użyć jakiego rekwizytu lub jaka gra powinna być następna. To niezwykle ważna umiejętność, którą należy rozwijać.
Korzyści płynące z zabawy na świeżym powietrzu dla tej grupy wiekowej – poprawa umiejętności motorycznych, lepsza odporność i zmniejszone ryzyko przemiany w łobuza – są również dobrze udokumentowane. Może to być jednak przerażające dla dorosłych: Co się stanie, jeśli dziecko spadnie z drzewa na twojej warcie?
Zabawa z dziećmi nie musi być trudna
Twoim zadaniem jest powstrzymanie dzieci przed samobójstwem, a nie przed zrobieniem sobie krzywdy. Przewracanie się, spadanie – to wszystko jest niezbędne do rozwoju. Ponadto, jeśli możesz się trochę rozluźnić to łatwiej Ci uniknąć samoświadomości którą możesz odczuwać podczas powiedzmy, skakania w stosy liści lub wspinania się po skałach obok dziecka.
Jednocześnie chcesz również, aby pamiętały, że zabawa wiąże się z kompromisem, zwłaszcza gdy robią to z innymi dziećmi. Dla dzieci w tej grupie wiekowej zabawa jest bardzo ważna, czasami dziecko będzie chciało dyktować wszystko – na przykład zmuszając mamę do bycia psem za każdym razem lub zmuszając ją do grania w tę samą grę 500 razy. Gdyby dziecko bawiło się z innymi dziećmi, te dzieci broniłyby swoich praw i powiedziały: “Nie, nie będę się bawić, jeśli za każdym razem muszę być psem””.
Zabawa powinna wiązać się z wieloma negocjacjami – kto może użyć jakiego rekwizytu lub jaka gra powinna być następna. To niezwykle ważna umiejętność, którą należy rozwijać.
Bez względu na to, jak dobrze sobie radzisz, powinieneś również zadbać o ułatwienie zabawy z innymi dziećmi – zwłaszcza starszymi, ponieważ ci nowi towarzysze zabaw będą zachęcać do modelowania zachowań.
Zobacz także
Poczekaj na zaproszenie do świata dziecka. Podążaj za jego werbalnymi i niewerbalnymi wskazówkami
W tempie dziecka
Poświęć trochę czasu na podążanie za wskazówkami i zainteresowaniami dziecka, przynajmniej przez jakiś czas. Dzieci zawsze się uczą i łatwo jest zapomnieć, że coś takiego jak gra, która jest nam bardzo dobrze znana, może być dla nich nowa i mogą chcieć grać w innym tempie lub w inny sposób niż ty. Na przykład, w przypadku zestawu klocków, zamiast budować z nich wieżę, dziecko może chcieć ustawić je w linii lub wyobrazić je sobie jako zwierzęta w parku. Zwolnienie tempa i podążanie za wskazówkami dziecka pozwala mu również kierować zabawą, co może przynieść wiele korzyści społecznych i poznawczych. Nie musi to być cały czas, będą chwile, kiedy będziesz musiał pospieszyć dzieci, aby gdzieś dotrzeć lub zademonstrować, jak działa zabawka, ale pamiętaj aby zwolnić do ich tempa, przynajmniej przez część czasu, pozwoli to im wybierać i nauczyć się od ciebie różnych rzeczy.
Podsumowanie
Powyższe porady mogą wydawać się oczywiste, a jeśli już je stosujesz, to świetnie. Istnieje wiele różnych sposobów zabawy rodziców z dziećmi i musisz znaleźć te, które działają dla Ciebie. Dla niektórych rodziców będzie to więcej piosenek i gier, dla innych szorstka zabawa. Jeśli jednak wypróbujesz niektóre z tych pomysłów, w szczególności podążając za wskazówkami dziecka i rozmawiając z nim więcej, możesz zauważyć nowe rzeczy w zabawie i możliwościach dziecka, które Cię zaskoczą, a Ty pomożesz mu nauczyć się słów, umiejętności społecznych i emocji. A jeśli to nie wystarczy, miejmy nadzieję, że oboje będziecie się dobrze bawić.
Zobacz także
Często zadawane pytania
Oto kilka fajnych zabaw dla dzieci:
- Zabawy ruchowe w domu: skok w dal, zabawa ze sznurkiem, zapasy
- Zabawy na dywanie: Jeż, Krokodyl
- Zabawy plastyczne: malowanie palcami, rysowanie kredkami
Kilka zabaw dla dzieci w wieku przedszkolnym:
- Slalom
- Tor przeszkód
- Podawanie piłki górą
- Spacerek
Gry planszowe dla dzieci:
- Story cubes
- Super Farmer
- Wybuchowa mieszanka
- Obłędny rycerz
- Dolina królików
Kreatywne zabawy dla dzieci:
- Zaginiony skarb
- Mali artyści
- Teatrzyk
- Wielka księga
- Mały majsterkowicz
Zabawy wspierające rozwój dziecka:
- Zabawa w sklep
- Zabawa w lekarza
- Zabawa w kuchnię
- Zabawa w budowanie
- Zabawa w układanie puzzli
Zabawa z dzieckiem ma wiele korzyści. Oto kilka z nich:
- Zabawa z dzieckiem rozwija jego wyobraźnię i kreatywność .
- Zabawa z dzieckiem pomaga w budowaniu więzi między rodzicami a dzieckiem .
- Zabawa z dzieckiem pomaga w rozwoju emocjonalnym dziecka .
- Zabawa z dzieckiem pomaga w rozwoju umiejętności społecznych .
Istnieje wiele różnych sposobów, aby się bawić z pięcioletnim dzieckiem. Oto kilka propozycji:
Zabawki edukacyjne – Są to zabawki, które są zarówno zabawne, jak i edukacyjne. Mogą pomóc w rozwijaniu różnych umiejętności, takich jak koordynacja ręka-oko, rozwiązywanie problemów, a także umiejętności społeczne i emocjonalne.
Gry planszowe dla dzieci – Istnieje wiele gier planszowych dostosowanych do wieku 5 lat, które są zarówno edukacyjne, jak i zabawne. Gry takie jak “Uno Junior”, “Catan Junior” czy “Orchard” mogą pomóc dzieciom uczyć się zasad i strategii, a także rozwijać zdolności społeczne.
Zabawy na świeżym powietrzu – Pięciolatki uwielbiają aktywności na świeżym powietrzu, takie jak jazda na rowerze, gry z piłką, bieganie, skakanie na trampolinie, czy zabawy na placu zabaw.
Zabawy z rysowaniem i malowaniem – Te działania mogą pomóc rozwijać kreatywność dziecka i koordynację ręka-oko. Można zaproponować malowanie farbami, kredkami, pisakami, czy też rysowanie na tablicy.
Czytanie książek – Czytanie na głos dla dziecka jest świetnym sposobem na spędzenie czasu razem. Wybieraj książki dostosowane do wieku dziecka i stwarzaj atmosferę pełną ciekawości i zainteresowania.
Zabawy z klockami – Klocki typu Lego Duplo są doskonałe dla pięciolatków, pomagają rozwijać zdolności motoryczne, a także umiejętności rozwiązywania problemów i kreatywność.
Eksperymenty naukowe – Proste i bezpieczne eksperymenty naukowe, takie jak wykonywanie domowej lawy wulkanicznej czy hodowla kryształów, mogą być fascynujące dla pięciolatków.
Gotowanie i pieczenie – Pomaganie w kuchni, choćby przy prostych czynnościach, jak mieszanie składników czy układanie ciastek na blasze, może być nie tylko zabawne, ale i edukacyjne.
Oto kilka propozycji na zabawy z sześciolatkiem:
Gry planszowe – Są to doskonałe narzędzia do nauki cierpliwości, strategii i umiejętności obliczeniowych. Gry takie jak “Uno”, “Carcassonne Junior” czy “Zgadnij kto?” mogą być odpowiednie dla sześciolatków.
Zabawy konstrukcyjne – Klocki Lego, Magna Tiles, czy K’nex mogą pomóc dziecku rozwijać umiejętności przestrzenne i kreatywność. Budowanie zamków, miast, robotów czy pojazdów to wspaniałe wyzwanie dla sześciolatka.
Książki – Czytaj dziecku na głos i zachęcaj do samodzielnego czytania. Dla sześciolatków można już wybierać bardziej rozbudowane książki, takie jak “Cudowna podróż” Alfreda Szklarskiego czy serie o “Magicznym Drzewie”.
Zabawy na świeżym powietrzu – Możesz zorganizować poszukiwanie skarbów, zaproponować grę w piłkę, wspólne sadzenie roślin w ogrodzie czy zabawy na rowerze, hulajnodze czy rolkach.
Sztuka i rzemiosło – Sześciolatki mogą już tworzyć bardziej skomplikowane projekty artystyczne. Można robić kartki okolicznościowe, ozdoby, malować, rysować, a nawet uczyć się podstawowych technik szycia.
Nauka przez zabawę – Proste doświadczenia naukowe, np. badanie różnych materiałów, tworzenie własnej tęczy czy wulkanu, są fascynujące dla sześciolatków. To wspaniała okazja do nauki o świecie.
Pomoc w domu – Dzieci w tym wieku zazwyczaj chcą pomagać dorosłym. Można to wykorzystać do nauki odpowiedzialności i samodzielności. Przykładowe czynności to pomaganie w gotowaniu, sprzątaniu, składaniu prania.
Gry komputerowe i aplikacje edukacyjne – Starannie wybrane gry i aplikacje mogą wspierać rozwój dziecka. Przykładowe gry to “ScratchJr”, “Toca Boca” czy “Minecraft” w trybie kreatywnym.
Siedmiolatki są już w wieku, kiedy można wprowadzić bardziej skomplikowane zabawy i gry. Oto kilka propozycji:
Gry planszowe – W tym wieku, dzieci są już gotowe na bardziej skomplikowane gry, które wymagają strategii i planowania. Gry takie jak “Carcassonne”, “Ticket to Ride: First Journey” czy “Dixit” mogą być dobre dla siedmiolatków.
Zabawy konstrukcyjne – Klocki Lego, zwłaszcza te z serii Lego City czy Lego Friends, mogą być dobrym wyborem. Możesz również rozważyć zestawy do budowania modeli czy zestawy Meccano.
Eksperymenty naukowe – Siedmiolatkowie mogą być zainteresowani bardziej skomplikowanymi eksperymentami, takimi jak hodowla kryształów, budowanie modelu systemu słonecznego czy proste projekty z zakresu elektroniki.
Sztuka i rzemiosło – Projekty związane z rękodziełem, takie jak malowanie, rysowanie, robienie biżuterii, tworzenie figurek z plasteliny, origami, mogą być bardzo ciekawe dla siedmiolatków.
Zabawy na świeżym powietrzu – Gra w piłkę, skakanka, jazda na rowerze, rolkach czy hulajnodze, zabawy na placu zabaw czy w parku mogą być dobrą formą aktywności fizycznej.
Czytanie – Siedmiolatki są już w wieku, kiedy mogą czytać samodzielnie. Znajdź książki, które są dostosowane do ich poziomu czytania, ale także które mogą ich zainteresować, na przykład o przygodach, zwierzętach, kosmosie.
Gry komputerowe i aplikacje edukacyjne – Gry i aplikacje mogą być nie tylko źródłem zabawy, ale także mogą pomóc w nauce. Aplikacje takie jak “Prodigy Math”, “Scratch” czy gry jak “Minecraft” mogą być dobre dla siedmiolatków.
Zabawy z muzyką – Siedmiolatki mogą zacząć naukę gry na prostym instrumencie muzycznym, takim jak flet prosty, bębenki, czy ukulele. Można też organizować domowe koncerty lub karaoke.
Istnieje wiele kreatywnych sposobów na zabawę z dzieckiem, które nie wymagają tradycyjnych zabawek. Oto kilka pomysłów:
Teatr cieni – Wszystko, czego potrzebujesz, to ręce, arkusz papieru lub białą ścianę oraz źródło światła. Pokazuj różne zwierzęta czy postacie, a dziecko niech próbuje odgadnąć co to jest. Można również stworzyć całą historię za pomocą cieni.
Zabawy ruchowe – Gry takie jak “Statki i okręty”, “Ciepło-zimno”, “Zgadnij, co robię” czy “Chowanego” są proste i nie wymagają żadnych zabawek.
Origami – Wszystko, czego potrzebujesz, to kawałek papieru. Można nauczyć dziecko prostych modeli, takich jak łódka, samolot czy kwiatek.
Malowanie palcami – Wymaga to tylko farb i kartki papieru. Dzieci uwielbiają tę formę twórczości, a jest to świetny sposób na rozwijanie ich zdolności manualnych.
Zabawy z dźwiękami – Używając różnych przedmiotów w domu, takich jak garnki, łyżki czy pudełka, można stworzyć prostą orkiestrę.
Zabawy z naturą – Jeśli jesteś na zewnątrz, możesz zorganizować poszukiwanie skarbów, zbudować domek dla robaków czy zrobić własny wieniec z liści i kwiatów.
Tworzenie historii – Wymyślajcie razem historię, każde z Was dodaje kolejne elementy. To świetny sposób na rozwijanie kreatywności i umiejętności językowych dziecka.
Gotowanie i pieczenie – Nawet bez specjalnych zestawów do gotowania dla dzieci, możesz pozwolić im pomóc w kuchni. Ucz się razem, jak robić proste przepisy.
Budowanie domków – Używając poduszek, koców i mebli, można stworzyć fantastyczne domki czy fortece.
Gry logiczne i zagadki – Możesz wymyślać proste zagadki lub problemy do rozwiązania, które są dostosowane do wieku i zdolności dziecka.
