W badaniu z 2015 roku 49% rodziców w Wielkiej Brytanii zgodziło się że ekrany zajmowały uwagę ich dzieci gdy oni byli zajęci. Ale czy jest to rozsądne?
Nie jest tajemnicą, że w dzisiejszych czasach dzieci i ekrany są nierozłączne. Niezależnie od tego, gdzie pójdziesz, zobaczysz dzieci wlepione w swoje telefony, tablety i telewizory, a wtedy pojawia się pytanie : ile czasu ekranowego jest bezpieczne dla moich dzieci?
Większość rozwoju umysłowego następuje w pierwszych latach życia. Pozwalanie dzieciom na nadmierne korzystanie z ekranów powoduje poważne problemy w rozwoju poznawczym i społecznym. Dzieje się tak dlatego, że dzieci uczą się poprzez angażowanie swoich zmysłów, a czas przy ekranie często nie daje takiej możliwości.
Jednak nie tylko dzieci są narażone na ryzyko związane z nadmiernym korzystaniem z ekranu, cierpią na tym również nastolatki. Ostatnie badania wykazały, że depresja u nastolatków jest związana z nadmiernym czasem spędzanym przy ekranie. Mając to na uwadze, absolutnie niezbędne jest aby rodzice monitorowali czas ekranowy swoich dzieci i ustalili pewne podstawowe zasady dotyczące tego, co i ile jest odpowiednie.

Ile czasu przed ekranem jest bezpieczne dla dzieci?
Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) wydała następujące zalecenia:
- Brak czasu ekranowego dla dzieci poniżej 18 miesiąca życia, z wyjątkiem rozmów wideo z rodziną. Dzieci w tym wieku uczą się poprzez aktywność fizyczną, dlatego należy zapewnić im maksymalne możliwości w tym zakresie.
- Dla dzieci w wieku 18-24 miesięcy rodzice mogą wprowadzić wysokiej jakości czas przed ekranem, który uzupełnia naukę dziecka. Ważne jest, aby rodzice pilnowali tego czasu z dziećmi i ukierunkowali go na naukę i rozwój mózgu.
- W wieku 2-5 lat dzieci powinny mieć możliwość korzystania z mediów przez godzinę dziennie. Nadzór rodzicielski w tym czasie jest niezbędny.
- Od 6 roku życia rodzice powinni egzekwować rozsądny dzienny limit czasu spędzanego przed ekranem. Warto również stworzyć w domu strefy i czas wolny od mediów.
Być może zauważyłeś, że po 6 roku życia nie zaleca się konkretnego dziennego limitu czasu ekranowego. To dlatego, że każde dziecko jest inne i to, co działa na jedno, może nie działać na drugie. Jako rodzic powinieneś upewnić się, że czas spędzony przy ekranie nie przeszkadza dziecku w odrabianiu lekcji, aktywności fizycznej i kontaktach w życiu codziennym. Jeśli nie jest to problemem, można pozwolić dziecku na rozsądną ilość czasu ekranowego.

Jakość czasu ekranowego
Czas spędzany przez dzieci przy ekranie nie powinien być mierzony jedynie w kategoriach ilościowych, ale także w kategoriach jakościowych. Nie wszystkie formy spędzania czasu przy ekranie są jednakowe. Brutalna gra wideo to czas niskiej jakości, podczas gdy interaktywna gra, która stymuluje rozwój poznawczy dziecka, jest przykładem wysokiej jakości czasu ekranowego. W związku z tym, jeśli jesteś w stanie sprawić, że Twoje dziecko będzie cieszyć się wysokiej jakości czasem ekranowym będzie to duży plus zarówno dla Ciebie, jak i Twojego dziecka.
Pamiętaj, aby nadzorować cały czas spędzany przy ekranie przez dzieci i głośno wyrażać uznanie dla wysokiej jakości ogladanej treści .
Skutki nadmiaru czasu ekranowego dla dzieci
Nadmiar czasu spędzanego przy ekranie może powodować wiele problemów behawioralnych i medycznych u dzieci. Na początek, dzieci poniżej 2 roku życia mogą mieć problemy w rozwoju poznawczym, podczas gdy starsze mogą wykazywać behawioralne oznaki niepokoju i nerwowości. Badania powiązały nawet depresję u nastolatków z nadmiarem czasu ekranowego.
Otyłość u dzieci może również wystąpić w wyniku nadmiernego czasu ekranowego, jeśli utrudnia on aktywność fizyczną. Twoim obowiązkiem jako rodzica jest zachęcanie do zabawy fizycznej i uprawiania sportu ponad gry wideo, telewizję i media społecznościowe.
Badania sugerują również, że dzieci, które korzystają z mediów cyfrowych w nadmiarze, mają o 10% większą szansę na rozwój zespołu deficytu uwagi/nadpobudliwości psychoruchowej.
Co więcej, ekrany takie jak smartfony, laptopy i tablety emitują wysokoenergetyczne niebieskie światło, które może uszkodzić wrażliwą siatkówkę oka i spowodować problemy z widzeniem.

Jak nadzorować czas spędzany przed ekranem przez dzieci ?
Nadzorowanie i ograniczanie czasu spędzanego przez dzieci przy ekranie jest ważne, aby uchronić je przed drastycznymi skutkami wymienionymi powyżej.
Ale jako rodzic, co możesz zrobić, aby ograniczyć i nadzorować czas spędzany przez dziecko przy ekranie? Oto kilka zaleceń:
- Przeglądaj programy i gry, które lubi Twoje dziecko. Za wszelką cenę należy unikać wszystkiego, co zawiera przemoc i nieprzyzwoitość.
- Porozmawiaj z dzieckiem o bezpieczeństwie cyfrowym. Naucz dziecko, jakiego rodzaju zachowań oczekuje się w mediach społecznościowych i w Internecie. Powiedz dzieciom, że nie powinny wysyłać przez Internet niczego, co byłoby dla nich wstydem, gdyby zostało upublicznione.
- Wytłumacz swoim dzieciom, jak działają reklamy i jak przeciwdziałać w przypadku niemoralnej reklamy. Najlepiej jest używać ad-blockera i blokować te reklamy w pierwszej kolejności. Edukowanie dziecka w temacie reklam jest ważne, ponieważ nieuchronnie będzie miało z nimi kontakt.
- Blokowanie stron z niebezpiecznymi i nieprzyzwoitymi treściami
- Wytłumacz swoim dzieciom, że niektórzy ludzie i organizacje kradną dane osobowe i sprzedają je reklamodawcom. Naucz je, jakiego rodzaju informacje mogą ujawniać w internecie, a co nie.
Narażenie dziecka na oglądanie ekranu zmniejsza jego zdolność do odczytywania ludzkich emocji i kontrolowania frustracji. Odwraca również uwagę od czynności takich jak zabawa i interakcja z innymi dziećmi.
Podsumowanie
Czas ekranowy wśród dzieci jest obecnie gorącym tematem. Jeśli twoje dzieci zamieniają się w karmiące się technologią zombie, to czas ustanowić pewne podstawowe zasady, aby zmienić tę sytuację. Ale upewnij się, że wspólnie z dzeickiem podejmujecie tą decyzję, w przeciwnym razie mogą się buntować.
Często zadawane pytania
Tak, ekran może wpłynąć na rozwój Twojego dziecka, zarówno pozytywnie, jak i negatywnie.
Pozytywne wpływy: Dzieci mogą skorzystać z edukacyjnych gier i aplikacji, które pomagają rozwijać umiejętności takie jak czytanie, pisanie, liczenie czy rozwiązywanie problemów. Istnieją również interaktywne gry i aplikacje, które mogą pomóc dzieciom nauczyć się nowych umiejętności, takich jak programowanie. Media cyfrowe mogą również służyć do utrzymywania kontaktów społecznych, szczególnie w okresie pandemii.
Negatywne wpływy: Nadmierne korzystanie z ekranu może prowadzić do problemów ze zdrowiem fizycznym, takich jak otyłość (z powodu braku aktywności fizycznej), problemy ze wzrokiem (z powodu długotrwałego patrzenia w ekran) oraz problemy ze snem. Może również prowadzić do problemów z rozwojem społecznym i emocjonalnym, ponieważ czas spędzany przed ekranem może ograniczać interakcje twarzą w twarz, które są kluczowe dla rozwijania umiejętności społecznych.
Naukowcy są też zaniepokojeni możliwością, że nadmierne korzystanie z ekranu może wpływać na rozwój mózgu małych dzieci, choć badania w tej dziedzinie są jeszcze w toku.
Kluczem jest zrównoważone korzystanie z ekranów. Wskazane jest ograniczenie czasu, który dziecko spędza przed ekranem, do zalecanych norm (które mogą różnić się w zależności od wieku dziecka), a także monitorowanie treści, z którymi dziecko ma do czynienia podczas korzystania z ekranu. Pamiętaj, że nie wszystko, co jest na ekranie, jest edukacyjne, a jakość treści jest tak samo ważna, jak ilość czasu spędzanego przed ekranem.
Jeżeli masz wątpliwości dotyczące wpływu ekranu na rozwój Twojego dziecka, skonsultuj się z pediatrą lub specjalistą ds. rozwoju dziecka.
Nadmierne korzystanie z ekranu przez dzieci może prowadzić do szeregu problemów zdrowotnych, w tym:
Problemy ze wzrokiem: Długotrwałe patrzenie w ekran może prowadzić do syndromu cyfrowego zmęczenia oczu (znany również jako syndrom “suchego oka”), a także do miopii (krótkowzroczności), zwłaszcza jeśli ekran jest blisko twarzy dziecka.
Otyłość: Spędzanie dużo czasu przed ekranem często wiąże się z mniejszą aktywnością fizyczną i zwiększonym spożyciem niezdrowych przekąsek, co może prowadzić do nadwagi lub otyłości.
Problemy ze snem: Ekran emituje światło niebieskie, które może zakłócać produkcję melatoniny, hormonu regulującego cykl snu. To może prowadzić do problemów ze snem.
Problemy z postawą i bóle mięśni: Długotrwałe siedzenie przed ekranem, często w nieergonomicznej pozycji, może prowadzić do problemów z postawą, bólów pleców i szyi.
Problemy z koncentracją i uwagą: Niektóre badania sugerują, że nadmierne korzystanie z ekranów może prowadzić do problemów z koncentracją i uwagą.
Problemy z nastrojem i zachowaniem: Dużo czasu spędzanego przed ekranem może prowadzić do zmian nastroju, lęków, depresji i innych problemów zdrowia psychicznego. Niektóre badania sugerują również, że może to prowadzić do problemów z zachowaniem, takich jak agresja.
Zaniedbanie innych aktywności: Nadmierne korzystanie z ekranów może prowadzić do zaniedbania innych ważnych aspektów rozwoju dziecka, takich jak nauka, interakcje społeczne, zabawa na świeżym powietrzu i kreatywność.
Pamiętaj, że kluczem jest zrównoważone korzystanie z ekranów i monitorowanie tego, co Twoje dziecko ogląda i jak długo korzysta z ekranu. Staraj się zachęcać dziecko do różnorodnych form aktywności, zarówno fizycznej, jak i umysłowej, oraz do interakcji z innymi ludźmi. Jeżeli masz jakiekolwiek obawy dotyczące zdrowia swojego dziecka w związku z korzystaniem z ekranów, skonsultuj się z pediatrą.
Ograniczanie czasu, który Twoje dziecko spędza przed ekranem, może być wyzwaniem, ale istnieją różne strategie, które mogą pomóc:
Ustal zasady: Wprowadź jasne i konsekwentne zasady dotyczące korzystania z ekranów. Może to obejmować określenie konkretnych godzin korzystania z ekranów, czasu, kiedy ekrany muszą być wyłączone (na przykład podczas posiłków lub przed snem) oraz rodzajów treści, które są dozwolone.
Daj dobry przykład: Dzieci często naśladują zachowanie dorosłych, więc upewnij się, że sam również korzystasz z ekranów w umiarkowany sposób.
Wprowadź “czas bez ekranu”: Ustal regularne okresy, kiedy ekrany są całkowicie wyłączone. Może to być na przykład czas spędzany na zewnątrz, czas na rodzinne gry planszowe lub czas na czytanie.
Promuj inne aktywności: Zachęcaj do innych form aktywności, takich jak gry na zewnątrz, gry planszowe, rysowanie, malowanie, czytanie, gotowanie itp.
Wykorzystaj narzędzia kontroli rodzicielskiej: Większość urządzeń i aplikacji oferuje narzędzia do kontroli rodzicielskiej, które pozwalają ograniczyć czas korzystania z ekranu, zablokować określone aplikacje lub treści oraz monitorować, co Twoje dziecko robi na urządzeniu.
Spraw, aby czas spędzany przed ekranem był wartościowy: Jeśli Twoje dziecko będzie korzystać z ekranu, spraw, aby było to wartościowe doświadczenie. Wybieraj edukacyjne gry i programy, które pomogą Twojemu dziecku rozwijać umiejętności i uczyć się nowych rzeczy.
Rozmawiaj z dzieckiem: Wyjaśnij, dlaczego jest ważne, aby ograniczyć czas spędzony przed ekranem. Pomóż im zrozumieć, że zbyt dużo czasu spędzanego na oglądaniu telewizji czy granie w gry może mieć negatywne konsekwencje dla ich zdrowia i dobrobytu.
Pamiętaj, że każde dziecko jest inne, więc to, co działa dla jednego dziecka, może nie działać dla innego. Ważne jest, aby znaleźć strategie, które działają dla Twojej rodziny i Twojego dziecka.
Tak, korzystanie z urządzeń z ekranem bezpośrednio przed snem może negatywnie wpływać na jakość snu dziecka. Właściwości światła emitowanego przez ekrany – zwłaszcza niebieskiego światła – mogą wpływać na rytm dobowy organizmu, co może utrudniać zasypianie.
Ekrany emitują duże ilości niebieskiego światła, które może hamować produkcję melatoniny, hormonu odpowiedzialnego za regulację snu. Oznacza to, że korzystanie z urządzeń elektronicznych tuż przed pójściem spać może sprawić, że zasypianie stanie się trudniejsze.
Ponadto, treści wyświetlane na ekranach – czy to gry, filmy, czy media społecznościowe – mogą stymulować mózg i sprawić, że stanie się on bardziej aktywny, co również utrudnia zasypianie.
Dlatego zaleca się, aby dzieci (i dorośli) unikały ekranów na co najmniej godzinę przed pójściem spać, aby pomóc w promowaniu zdrowego snu. Może również być pomocne utrzymanie urządzeń elektronicznych poza sypialnią, aby uniknąć pokusy korzystania z nich tuż przed snem lub w nocy.
Tak, gry komputerowe i aplikacje edukacyjne mogą być korzystne dla rozwoju Twojego dziecka, o ile są używane z umiarem i są odpowiednie dla wieku dziecka. Ważne jest jednak, aby zawsze monitorować i nadzorować korzystanie dziecka z tych technologii.
Rozwój umiejętności: Niektóre gry i aplikacje mogą pomóc w rozwijaniu umiejętności takich jak rozwiązywanie problemów, logiczne myślenie, koordynacja wzrokowo-ruchowa, pamięć i koncentracja.
Wartości edukacyjne: Istnieje wiele aplikacji i gier edukacyjnych, które mogą pomóc dzieciom w nauce języków, matematyki, nauk ścisłych, programowania i innych tematów.
Kreatywność: Niektóre gry, takie jak te polegające na budowaniu lub tworzeniu, mogą pobudzać kreatywność dziecka.
Społeczność: Gry online mogą również oferować społeczne korzyści, takie jak nawiązywanie kontaktów z innymi graczami, uczestnictwo w pracy zespołowej i rozwijanie umiejętności społecznych.
Jednak pomimo tych potencjalnych korzyści, nadmierne korzystanie z gier komputerowych i aplikacji edukacyjnych może prowadzić do problemów, takich jak izolacja społeczna, problemy ze snem, problemy z oczami, a nawet uzależnienie od gier. Dlatego ważne jest, aby zrównoważyć czas spędzony przez dziecko na grach i aplikacjach z innymi aktywnościami, takimi jak czytanie, gry na świeżym powietrzu, spotkania z rówieśnikami i rodzinnymi.
Istnieje wiele sposobów na zachęcenie dzieci do aktywności fizycznej, co jest szczególnie ważne w świecie coraz bardziej zdominowanym przez technologię. Oto kilka sugestii:
Daj dobry przykład: Dzieci często naśladują zachowanie rodziców, dlatego aktywność fizyczna powinna być integralną częścią Twojego codziennego życia. Możesz na przykład razem z dzieckiem uprawiać sport, chodzić na spacery, jeździć na rowerze lub bawić się na świeżym powietrzu.
Znajdź aktywności, które Twoje dziecko pokocha: Nie wszystkie dzieci lubią te same aktywności. Niektóre mogą preferować sporty zespołowe, takie jak piłka nożna lub koszykówka, inne mogą lubić indywidualne aktywności, takie jak pływanie, jazda na rowerze lub taniec. Wybieraj aktywności zgodnie z zainteresowaniami i osobowością dziecka.
Zorganizuj regularne przerwy od ekranu: Wypróbuj technikę “20-20-20” – co 20 minut patrzenia na ekran zrób 20 sekund przerwy i patrz na coś oddalonego o 20 stóp (około 6 metrów). Można to wykorzystać do krótkich ćwiczeń, takich jak przysiady, skoki czy rozciąganie.
Ustal limity czasu spędzanego przed ekranem: Ustal jasne zasady dotyczące korzystania z urządzeń z ekranem i postaraj się, aby były przestrzegane. Na przykład, po godzinie korzystania z tabletu lub komputera, może być czas na półgodzinę gry na świeżym powietrzu.
Uczestniczcie razem w aktywnościach: Planujcie wspólne aktywności, takie jak rodzinne gry na świeżym powietrzu, piesze wędrówki, jazda na rowerze lub nawet domowe ćwiczenia fitness. Może to być nie tylko dobra forma aktywności fizycznej, ale również sposobność do spędzania czasu razem.
Zachęcaj do gier i zabaw ruchowych: Gry takie jak chowaniec, skakanka, piłka, frisbee, czy badminton są świetnym sposobem na zachęcenie dzieci do aktywności fizycznej.
Pamiętaj, że kluczem jest zrównoważenie czasu spędzanego przed ekranem z innymi formami aktywności, zarówno fizycznej, jak i umysłowej.








